Οι καιροί ου μενετοί.
Επηρεασμένος από τη φύση του επαγγέλματος που εξασκώ, αλλά και υπό την επήρεια του γνωστικού αντικειμένου που σπούδασα ανατρέχω στη χρήση μερικών θεμελιωδών αριθμών που χαρακτηρίζουν το προσφυγικό συριακό πρόβλημα. Επεξηγώ πως η καταφυγή στους αριθμούς αποτολμούν να δώσουν λογικά ερείσματα στην ανάλυση αλλά και την κατανόηση της φύσης των γεγονότων.
Η Συρία πριν τον πόλεμο αριθμούσε 23 εκ. κατοίκους. Στα πέντε χρόνια πολέμου καταγράφηκαν 270 χιλιάδες νεκροί και 13,5 εκ πληγέντες. Περισσότεροι από 5 εκ. εγκατέλειψαν τη χώρα. Στην Τουρκία εκτιμάται πως υπάρχουν 2 – 2,5 εκατομμύρια Σύριοι πρόσφυγες. Στην Ιορδανία 1 εκ και στο Λίβανο άλλοι τόσοι. Στο Ιράκ 225 χιλιάδες, στην Αίγυπτο 137 χιλιάδες. Τα 2/3 των κατοίκων ζει σε ακραία φτώχια. Το 83% της χώρας δεν έχει ηλεκτρικό ρεύμα. Η ανεργία ξεπερνά το 50% του ενεργού πληθυσμού. Η γεωργική παραγωγή έχει πλήρως καταρρεύσει. Η επιβίωση του πληθυσμού στηρίζεται στην επισιτιστική βοήθεια που όμως η διανομή της σε μεγάλο βαθμό, γίνεται στη μαύρη αγορά. Τα συστήματα υγείας και παιδείας έχουν καταστραφεί. Περίπου 250 χιλιάδες παιδιά προσπαθούν να επιβιώσουν υπό πολιορκία.
Οι αριθμοί αυτοί δεν έχουν ιστορικό προηγούμενο για τόσο σύντομο χρονικό διάστημα και σε μία μόνο σύγκρουση.
Με τη σκληρή γλώσσα των αριθμών πως μπορούν να περιμένουν οι καιροί;
Σε τέτοιας φύσης προβλήματα, όπως το προσφυγικό, ο χρόνος είναι κάτι αφάνταστα μικρό.
Πόσο ακόμη μπορούν να αφεθούν στη δυστυχία αλλά και να αντέξουναυτές οι σιωπηλές, πεινασμένες, καταπονημένες, ατέλειωτες ανθρώπινες αλυσίδες που βαδίζουν από τον όλεθρο του πολέμου προς αφιλόξενες και εχθρικές πολιτείες;
“Προς γαρ το τελευταίον εκβάν έκαστον το πριν υπαρξάντων κρίνεται.” Εάν τώρα σταματούσαμε το χρόνο, νομίζω πως όλοι θα συμφωνούσαμε πως η Ευρώπη, της Ελληνικής κυβέρνησης συμπεριλαμβανομένης, έχει αποτύχει να αντιμετωπίσει στοιχειωδώς αποτελεσματικά το προσφυγικό.
Ευρώπη και Ελλάδα αντιλαμβάνονται την πολιτική ως διαχείριση συμβόλων και εξ αυτού πράττουν ανάλογα . Υποκρύπτουν την αναποτελεσματικότητα τους σε πλήθος λέξεων με την ελάχιστη πρακτική αξία. Έτσι όμως εκθέτουν την κοινωνική και πολιτιστική τους ταυτότητα. Εκθέτουν την ιστορία τους. Εν τω μεταξύ το αυγό της ξενοφοβίας και του ρατσισμού εκκολάπτεται επιμελώς.
Η Τοπική Διοίκηση θα κληθεί να αποδείξει, με έργα την ευαισθησία της. Μέχρι τώρα (πλην εξαιρέσεων) υποκριτικά δηλώνει «ευαίσθητη» και «έτοιμη να αναλάβει το μερίδιο της λύσης που της αναλογεί». Η επίκληση προϋποθέσεων«διαβούλευσης»,σύγκλησης «λαϊκών συνελεύσεων», «τοπικών δημοψηφισμάτων»παραλύει τις οποιεσδήποτε δράσεις,έστω και μερικής-τοπικής εμβέλειας, αντιμετώπισης του προσφυγικού ζητήματος.
Στον αντίποδα εάν θέλει να αποδείξει πως είναι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος τότε πολύ πρακτικά μπορεί να δράσει προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Αναφέρω ενδεικτικά μεταξύ άλλων:
- Να αξιολογήσει και να προτείνει κατάλληλους εναλλακτικούς χώρους για κέντρα μετεγκατάστασης εντός των διοικητικών της ορίων. Να εντοπίσει εγκαταστάσεις (είτε δημόσιες είτε δημοτικές είτε ιδιωτικές) που «σχολάζουν» είναι εγκαταλειμμένες και απαξιώνονται με τον καιρό για να αξιοποιηθούν προς τη κατεύθυνση φιλοξενίας των προσφύγων.Για παράδειγμα ο Δήμος Δέλτα έχει υπό την Διοικητική του μέριμνα 303 χιλ. στρέμματα. Λεκτικά δηλώνει «ευαίσθητος» στο προσφυγικό απορρίπτοντας ταυτόχρονα το προταθέν «πρώην στρατόπεδο Αναγνωστοπούλου» χωρίς να προτείνει εναλλακτικούς χώρους. Πρακτικά υπηρετείται η πολιτική «μακριά κακό από εμένα και όπου θέλει ας πάει».
- Να συμμετάσχει στη διοίκηση και διαχείριση των κέντρων μετεγκατάστασης σε συνεργασία με τους άλλους όμορους δήμους. Να αναλάβει μέρος της αποκομιδής των σκουπιδιών, την καθαριότητα και τη συντήρηση (ηλεκτρισμό, ύδρευση, αποχέτευση) αυτών
- Να συνδράμει στη λειτουργία των κέντρων μετεγκατάστασης με τις κοινωνικές της υπηρεσίες
- Να παραχωρήσει μέρος των υποδομών για συγκέντρωση τροφίμων, ρούχων, φαρμάκων και άλλων βοηθημάτων
- Να συμβάλλει στην υποδοχή, καθοδήγηση και φιλοξενία των εθελοντών
Αναλαμβάνοντας τέτοιες πρωτοβουλίες:
- Eπιτελεί μέρος του πολιτικού της ρόλου
- Αποκτά διοικητική εμπειρία χειρισμού ανάλογων προβλημάτων
- Δημιουργεί υποδομές που θα μείνουν στο Δήμο για μελλοντική χρήση τους για ανάγκες της τοπικής κοινωνίας
Το προσφυγικό είναι ένα πολύπλοκο πρόβλημα που θα διαρκέσει επί μακρόν.
• Πως θα λειτουργήσει το σύστημα ανταλλαγής;
• Πως θα αντιδράσει η Τουρκία;
• Πόσο πρόθυμες είναι οι Ευρωπαϊκές χώρες και πόσους πρόσφυγες θα δεχθούν;
• Θα υπάρξει αποτελεσματική αντιμετώπιση των κυκλωμάτων διακίνησης;
• Πρέπει να γίνει διαχωρισμός πρόσφυγα και μετανάστη;
• Είναι οι χώροι υποδοχής «κλειστού τύπου» μία αναγκαιότητα έτσι όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα;
Και τέλος πως θα πιεσθεί η Διεθνής κοινότητα να επιταχύνει το τέλος του πολέμου στη Συρία;
Ότι είναι να ειπωθεί έχει ειπωθεί με δεκάδες φιλολογίζοντες τρόπους.
Στη Διοικητική πρακτική η επιδίωξη των «πάντων» καταλήγει στα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα απ’ αυτά που επιδιώκονται. Ας μην φαντασιωνόμαστε πως η δική μας πολιτική θα αποτελέσει το έναυσμα για τον παγκόσμιο κοινωνικό μετασχηματισμό. Η φαντασία εξάλλου, όπως το διατύπωσε ο Φράνσις Μπέικον, αποζημιώνει τον άνθρωπο γι’ αυτό που δεν είναι.
Η αδιάκριτη υποδοχή (άριστη αδιαμφισβήτητα πρόθεση) του συνόλου των προσφύγων, των μεταναστών, και των χρηζόντων επικουρικής βοήθειας οδηγεί στο να τους επιφυλάσσουμε φιλοξενία(;) υπό συνθήκες εξαθλίωσης. Μεγεθύνεται έτσι ο κίνδυνος περαιτέρω και ακραίας εκμετάλλευσης, από γηγενείς αυτή τη φορά, των απελπισμένων αυτών ανθρώπων.
Από την άλλη πλευρά η φοβική αντιμετώπισή τους, επικαλούμενοι την κοινωνική ησυχία (sic), την προστασία θέσεων εργασίας των γηγενών(!) τις επαπειλούμενες επιδημίες (;) εκθέτει ανεπανόρθωτα τον πολιτισμό μας και τις πολιτικές μας αξίες.
Μιλτιάδης Βογιατζής, Σύμβουλος Στρατηγικής - μέλος Δικτύου Αριστερών Δημοκρατών
