Α. Πρόσκληση διαλόγου
Πρόσκληση διαλόγου και συμπόρευσης απεύθυνε ο Α. Τσίπρας σε δυνάμεις και πρόσωπα του ευρύτερου αριστερού και προοδευτικού χώρου, στην εκδήλωση του αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Δ. Παπαδημούλη στις 26/9, για «την ανάκαμψη και ανασυγκρότηση της πατρίδας μας» και την «αλλαγή στην Ευρώπη».
Σημείωσε ότι «σε αυτόν τον διάλογο δεν δύνανται να συμμετάσχουν οργανωμένες δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας, αφού έχουν κάνει δυστυχώς, αυτοκαταστροφικές, πολιτικές επιλογές στοίχισης, πίσω από την ακραία νεοφιλελεύθερη Δεξιά του κ. Μητσοτάκη»
Ο Π. Καμένος κάλεσε τον Β. Λεβέντη και την Ένωση Κεντρώων να συμμετάσχει στην κυβέρνηση, ο οποίος την απέρριψε αντιπροτείνοντας συγκρότηση οικουμενικής, ενώ η κ. Γεροβασίλη έκφρασε την θετική στάση της κυβέρνησης για συνεργασίες προοδευτικού περιεχομένου, αποκλείοντας την Δημοκρατική Συμπαράταξη, διότι όπως υποστήριξε «παίζει ρόλο ουράς της Ν.Δ.»
Β. Σε ποια πολιτική συγκυρία επισυμβαίνουν αυτές οι εξελίξεις;
Ο ΣΥΡΙΖΑ και η κυβέρνηση είναι απομονωμένοι πολιτικά και κοινωνικά χωρίς συμμαχίες και ανοχές. Yπάρχει ραγδαία πτώση της δημοφιλίας του Αλ. Τσίπρα και κατάρρευση της πρόθεσης ψήφου στον ΣΥΡΙΖΑ , 50% περίπου των ψηφοφόρων του Σεπτεμβρίου 2015. Η Ν.Δ. εμφανίζεται πρώτη δύναμη με σημαντική διαφορά.
Η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών είναι δυσαρεστημένοι από την κυβέρνηση, όπου συγκαταλέγεται μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ και η πλειοψηφία των νέων. Η αρνητική στάση έναντι του συνόλου του πολιτικού συστήματος διευρύνεται. Σε αυτή την αναξιοπιστία εκτός «το παλιό πολιτικό σύστημα» συνετέλεσε και ο ίδιος ο Τσίπρας με τις αντιφάσεις και τις αυτοδιαψεύσεις του.
Οι πρωτοβουλίες για την ανασυγκρότηση του μεσαίου χώρου απέτυχαν, ώστε να τον καταστήσουν ελκτική δύναμη και λειτουργούν αμφίσημες και φυγόκεντρες δυνάμεις στις γραμμές, του Ποταμιού και της Δημοκρατικής Συνεργασίας, παρά τη σύμπλευση των ηγετικών τους ομάδων, με τον κ. Μητσοτάκη.
Γ. Η πολιτική των συνεργασιών
Μπορεί να αναστραφεί αυτή η πορεία, με ανασχηματισμό και συμμετοχή στην κυβέρνηση προσωπικοτήτων του προοδευτικού χώρου που θα βελτίωναν την κυβερνησιμότητα και την διαμόρφωση ενός χώρου διαλόγου και συμπόρευσης μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και των μικρών διάσπαρτων αριστερών προοδευτικών δυνάμεων; Σαφώς όχι. Μπορούν να βοηθήσουν αλλά όχι να επιλύσουν το πρόβλημα.
Στη βάση των προβλημάτων βρίσκεται ένα στρατηγικό λάθος, που συντελέστηκε την επαύριον των εκλογών του Σεπτεμβρίου, όταν επιχειρήθηκε ή εφαρμογή ενός σκληρού Γ’ μνημονίου από μια κυβέρνηση που ήταν μειοψηφία στο λαό και η οποία, ήταν σίγουρο ότι θα συρρικνωνόταν ταχύτατα, υπό το βάρος των μέτρων, σε μια οικονομία και κοινωνία που τα αποθέματα της είχαν εξαντληθεί.
Ο κ. Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν επιχείρησε διάλογο για την δημιουργία ευρύτερης κυβέρνησης με την συμμετοχή κομμάτων που είχαν εγκρίνει το Γ΄ μνημόνιο στη βουλή. Έθεσε λάθος τη διαχωριστική γραμμή και την επένδυσε με λάθος συνθήματα. «Πρώτη φορά κυβέρνηση της αριστεράς», καταπίνοντας μια τεράστια αντίφαση. Τι αριστερή κυβέρνηση είναι αυτή που εφαρμόζει την πιο σκληρή λιτότητα και μάλιστα θεωρεί, ότι μόνο οι χθεσινές αντιμνημονιακές δυνάμεις ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, μπορούν να την εφαρμόσουν και κανείς άλλος.
Το αποτέλεσμα δεν θάταν δεδομένο, αλλά το λιγότερο θα άμβλυνε το μέτωπο εναντίον του και θα βοηθούσε τους πολίτες να βγάλουν τα συμπεράσματά τους.
Δ. Ο κρίσιμος ενδιάμεσος χώρος
Η πρόταση επομένως είναι λειψή. Ξαναθέτει λάθος τη διαχωριστική γραμμή, αποκλείει εξαρχής κόμματα του ενδιάμεσου χώρου από κάθε διάλογο, δεν ενθαρρύνει την επικοινωνία, υψώνει τείχη, και δεν διευκολύνει την άρση της απομόνωσης της κυβέρνησης.
Είναι πολιτικά σωστό να μην αξιοποιούνται οι υπαρκτές αντιθέσεις στα κόμματα του κέντρου και να χαρίζονται συλήβδην όλοι, στον συντηρητικό πόλο;
Έχει καμιά σχέση η πολιτική αυτή με την πολιτική του «ανοικτού χεριού», που καλεί και ωριμάζει την ανταπόκρισή των δυνητικών συμμάχων, για να θυμηθούμε τον Τολιάτι, που κάποιοι επικαλέστηκαν. Γιατί αυτό το κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ στην Ευρώπη και δεν το επιδιώκει στη χώρα; Ο κ. Τσίπρας παρευρίσκεται στις συναντήσεις των ευρωπαίων σοσιαλιστών όταν τον καλούνε και σωστά κάνει. Δεν είναι αλήθεια ότι στην Γαλλία ή στην Γερμανία για παράδειγμα συντελέστηκε η διαδικασία αποστασιοποίησης των σοσιαλιστών από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές λιτότητας. Οι συνέπειες στην κοινωνία παίζουν τον ρόλο της συνειδητοποίησης της κατάστασης και του επαναπροσδιορισμού των πολιτικών.
Αυτό όμως το έχει ανάγκη και η χώρα. Χρειάζεται ενότητα ευρύτερων πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων για να βγει από την κρίση.
Μας ενδιαφέρει ο ενδιάμεσος χώρος πολιτικά και κοινωνικά ; Ή είναι χαμένος από χέρι; Ε τότε δεν πρόκειται να υπάρξει προοδευτική διακυβέρνηση. Θα επικρατήσει ο νεοφιλελεύθερος συντηρητικός πόλος.
Άρα απαιτείται αλλαγή πολιτικής των συμμαχιών, χωρίς σήμερα να θεωρείται βέβαιον ότι η κατάσταση είναι αναστρέψιμη. Η μάχη πρέπει να δοθεί. Όμως μια ζημιά έχει συντελεστεί με την δημιουργία έντονης πόλωσης. Κύρια όμως, με την επιλογή της μη υπερψήφισης της απλής αναλογικής που ενδυνάμωνε τα κόμματα του μεσαίου χώρου και δημιουργούσε προοπτική συγκρότησης κυβερνήσεων προοδευτικής συνεργασίας. Στην ουσία επεβλήθησαν οι δυνάμεις που δεν ήθελαν να κλείσουν τον δρόμο στον κ. Μητσοτάκη και έκλεισαν το δικό τους.
Ε. Πως πορευόμαστε
Το Δίκτυο Αριστερών Δημοκρατών που σωστά δεν συμμετείχε στο διάλογο για τον μεσαίο χώρο, ανήκει εξ ορισμού στον προοδευτικό πόλο και οφείλει να ανταποκριθεί σε αυτή την πρόσκληση διαλόγου με τις δικές του θέσεις, που βασικό τους στοιχείο είναι η πολιτική των συμμαχιών.
Ο Δ. Παπαδημούλης προσδιόρισε ως μορφή έκφρασης, της συνεργασίας, τη σύσταση ενός μονίμου χώρου διαλόγου των δυνάμεων του ΣΥΡΙΖΑ με τον ευρύτερο αριστερό προοδευτικό χώρο.
Για τη σύσταση αυτού του μονίμου χώρου διαλόγου απαιτείται πρώτα η συνάντηση αυτών των δυνάμεων πέρα από τον ΣΥΡΙΖΑ και η συγκρότηση ενός φόρουμ που θα συναντηθεί με το ΣΥΡΙΖΑ, αλλιώς θα πρόκειται για παρακολούθημά του.
Για αυτήν την πορεία επιβάλλεται να επανασυγκροτήσουμε τις δυνάμεις μας στη Θεσσαλονίκη και ανανεώσουμε τους δεσμούς μας με σ. που πορευτήκαμε μαζί στην Αθήνα, την Βόρεια Ελλάδα και αλλού.
Έχοντας επίγνωση ότι μια οδυνηρή ήττα της κυβέρνησης θα είναι ήττα για τη χώρα αλλά και για την αριστερά σε κάθε εκδοχή της, στηρίζουμε τις θετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης για εξυγίανση, μεταρρύθμιση των θεσμών, ανάκαμψη της οικονομίας, προστασία των κοινωνικά αδύνατων και όπου αλλού δέχεται αδίκως την ρεμβανσιστική επίθεση της Ν.Δ. και του κατεστημένου. Ιδιαίτερα μπορεί να υπάρξει συμπόρευση για την Ευρωπαϊκή πορεία και τη θέση της χώρας μας σε αυτή, όπου οι αντιλήψεις μας συμπίπτουν.
Βεβαίως αναμένουμε και το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ και θα επανεκτιμήσουμε την κατάσταση.
